? Bạn muốn nắm giữ CBAP/CCBA?
? Bạn không sắp xếp được thời gian đi học?
? Bạn muốn tiết kiệm tiền ôn thi CBAP/CCBA?
Bạn đang ở đúng nơi rồi. Trong phần này, mình sẽ hướng dẫn các bạn cách tự học để ôn thi CBAP/CCBA. Bạn hoàn toàn có thể tự học theo hướng dẫn dưới đây, giống như team mình đã làm nha.
(Nếu chưa đọc các phần trước, mời các bạn ghé link:
Phần 1: CBAP/CCBA - Bí kíp dần được tiết lộ
Phần 2: Vì sao nên thi CBAP thay vì CCBA, ECBA?
Phần 3: Tiết kiệm chi phí thi CBAP/CCBA)
PHẦN 4: CẤU TRÚC ĐỀ THI CBAP/CCBA VÀ CÁC TIPS ÔN TẬP

CẤU TRÚC ĐỀ THI CBAP/CCBA NHƯ THẾ NÀO?
CCBA: Gồm 130 câu trắc nghiệm ngắn, trong vòng 3 tiếng.
CBAP: Gồm 120 câu trắc nghiệm, trong đó có khoảng 40 câu thuộc về Case Study (gồm hơn chục Case Study, 1 Case Study là 1 đề bài dài cỡ 1 tờ A4, có 4 câu hỏi) và các câu trắc nghiệm ngắn, trong vòng 3.5 tiếng.
Nội dung đề thi đều ở trong sách BABOK, xoay quanh 6 KA (Knowledge Area), mỗi KA là một tập hợp các task, tương ứng với những phần kiến thức trong nghiệp vụ của BA như lên kế hoạch, thu thập tài liệu, giao tiếp với khách hàng và các bên liên quan,….
KIẾN THỨC TRONG ĐỀ THI CBAP VÀ CCBA KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO?
Để hiểu thêm cấu trúc đề thi của CCBA và CBAP, các bạn tham khảo Blueprint được giới thiệu trên trang của IIBA như sau nhé (Nguồn: https://www.iiba.org/business-analysis-certifications/cbap/, https://www.iiba.org/business-analysis-certifications/ccba/):

IIBA sẽ thông báo kết quả thi theo từng KA, quy về một trong 3 mức: Lower/Comparable/Higher (cách quy đổi theo chuẩn của IIBA, không rõ cụ thể như thế nào). Để pass kì thi, có vẻ như là điểm trung bình là Comparable, ví dụ như tất cả 6 KA đều đạt Comparable, hoặc 4 KA đạt Higher, 1 KA Comparable, 1 KA Lower, …. Phần này mình không biết chắc, chỉ biết là trong kết quả thi, ghi dòng “Pass” là vui rồi, hihi. Vừa thi xong sẽ có báo luôn kết quả Pass/Fail và gửi mail cụ thể mỗi KA ở mức nào.(Ảnh kết quả của một bạn trong team mình)

LỘ TRÌNH ÔN THI CBAP/CCBA NHƯ THẾ NÀO?
Các bước ôn thi CBAP/CCBA siêu "đơn giản", gồm có 2 bước này thôi nè: Mang sách BABOK ra “sắc thuốc uống” và cày các bài test Watermark. Trong phạm vi bài này, mình sẽ hướng dẫn bạn cách đọc sách BABOK, mời bạn đọc tiếp phần sau về cách làm bài trên Watermark nhé!
Về BABOK
Giới thiệu qua về BABOK, cuốn kinh thánh của dân BA, version mới nhất là BABOK v3, các bạn search mạng là có nhé. (Ảnh bìa BABOK - Nguồn: Internet)
BABOK gồm 11 chương, trong đó chương 1 và 2 đưa ra các định nghĩa, khái niệm, như BA là gì? Các Stakeholder, mục đích, cấu trúc của BABOK,…
Chương 3 đến 8 tương ứng với 6 KA, là 6 Knowledge Area. Như mình đã nói ở trên, mỗi KA là tập hợp các công việc (Task) từ cơ bản đến nâng cao, đầu ra (Output) của Task này có thể là đầu vào (Input) của Task kia.
Ví dụ, khi bắt đầu dự án, BA cần thực hiện Task lập kế hoạch về cách tiếp cận dự án (BA cần xác định phạm vi công việc, thời gian hoàn thành, mức độ chi tiết của tài liệu,…) được mô tả trong mục 3.1 Plan Business Analysis Approach. Output của mục này là Business Analysis Approach, Output này sẽ được sử dụng trong các Task như Chuẩn bị để thu thập yêu cầu khách hàng (4.1 Prepare for Elicitation), Quản lý mối quan hệ với khách hàng (4.5 Manage Stakeholder Collaboration),….
Chương 9-11 là các kĩ năng, kĩ thuật giúp BA thực hiện các công việc của mình.

ĐỌC BABOK NHƯ THẾ NÀO?
Đầu tiên, bạn cần đọc BABOK 2-3 lần, trong đó sẽ có lần đọc lướt và lần đọc chi tiết. Đề thi sẽ bao gồm kiến thức ở 11 chương, tuy nhiên như mình mô tả ở trên, kiến thức sẽ xoay quanh 6 KA, tức 6 phần công việc của BA, còn các chương khác là các khái niệm, kĩ năng, kĩ thuật giúp BA thực hiện các phần công việc này.
? Cần đọc kĩ chương 3 đến 8: Mỗi một KA thuộc một chương (từ chương 3 đến 8), trong từng chương được chia làm các Task, mỗi một Task sẽ có cấu trúc 8 mục:
Purpose: Mục đích của Task
Description: Giải thích rõ hơn Task này là gì, tại sao cần thực hiện task, value của task là gì.
Inputs: Để thực hiện Task này cần đầu vào là gì?
Elements: Những ý chính cần hiểu để thực hiện Task.
Guidelines and Tools: Hướng dẫn và công cụ để thực hiện Task, chuyển đổi Input thành Output.
Techniques: Kĩ thuật có thể dùng để thực hiện Task
Stakeholders: Những người có thể tham gia Task hay bị ảnh hưởng bởi Task này.
Outputs: Kết quả tạo ra sau khi thực hiện Task.
? Đề thi sẽ mang tính thực tiễn, không phải là học thuộc đơn thuần, nhưng các bạn nên ghi nhớ ý chính của Task như Purpose, Inputs, Outputs, Elements để khi đọc đề bài, dễ dàng nhận định câu hỏi thuộc KA nào. Từ đó là cơ sở để phân tích tiếp và chọn đáp án phù hợp nhé.
Các bạn cũng có thể tự làm Mindmap, để tóm tắt lại Input của Task này sẽ là Output của Task nào, các ý chính của Task là gì,…
Riêng mình thì lúc học có làm Mindmap cho từng chương, đến lúc gần thi cũng gạch đầu dòng các ý chính của từng task để nhẩm lại một lượt.
? Chương 10 cũng là chương quan trọng: Những phần như Techniques (Kĩ thuật phân tích) của từng Task, các bạn có thể đọc theo kiểu kết hợp: Task này cần Techniques nào, refer đến các Techniques ở chương 10, để hiểu rõ hơn Techniques này, kết hợp làm bài tập trên Watermark để ghi nhớ. Chương 10 này khá dài nhưng các bạn cũng cần đọc kĩ để tự tin đi thi nha, nhất là các bạn thi CBAP.
? Không quá đầu tư thời gian để đọc chương 1, 2, 9 và 11 : Xét về tầm quan trọng thì những chương này đứng sau những chương còn lại, nên bạn cần lưu ý sắp xếp thời gian nhiều hơn vào các chương còn lại nhé.
Dưới đây là sơ đồ tóm tắt cho từng Task ở trong sách (Ảnh chụp từ sách BABOK)
Phần Tips ôn thi CBAP/CCBA này hơi dài nên mình xin dừng bài này tại đây. Tóm lại, bài này hướng dẫn bạn cách đọc sách BABOK, bạn sẽ đọc sách 2-3 lần, có ít nhất 1 lần đọc lướt để nắm tổng quát và 1 lần đọc chi tiết. Các bạn có thể vẽ Mindmap và nên học thuộc những ý chính của các Task trong từng KA. Phần Techinques sẽ học kết hợp giữa nội dung của từng Task và chi tiết từng Techiques được ghi rõ trong chương 10. Tiếp sau khi đọc BABOK, bạn sẽ làm bài tập trên Watermark để hiểu thêm về các kiến thức trong sách. Phần Watermark, mời các bạn xem tiếp bài sau: Phần 4.2: Cấu trúc đề thi CCBA/CBAP và các Tips ôn thi CBAP/CCBA - Watermark.

Chuỗi bài này được tổng hợp dựa trên chia sẻ kinh nghiệm thi cử của đội ngũ FHN BA gồm 11 CBAP và 5 CCBA tính tới ngày 11/10/2021. Hi vọng chuỗi bài giúp các bạn có được cái nhìn toàn diện về chứng chỉ này và dễ dàng lập được kế hoạch đạt được chứng chỉ, như những gì team mình đã và đang làm.
Tác giả bài viết: Lê Thương.
Nếu bạn đang tìm kiếm một khoá học hỗ trợ bạn đạt chứng chỉ CCBA/CBAP, hãy tham khảo khoá học tại đây: https://lethithuong.com/thong-tin-khoa-hoc-ccba-cbap/
Một vài thông tin liên lạc của Thương:
Fb: https://www.facebook.com/lethuong91
Fanpage: https://www.facebook.com/lethuongnote/
Email: contact@thuonglt.com